Günlerden Haziran, Aylardan Ergin Günçe

     Parende Dergi'nin 2016 Kasım sayısı kapak şairiydi Ergin Günçe. Ben hem dergiden, hem de Ergin Günçe'den derginin Twitter hesabında şairin "Bir Yaz Ölümüne Hazırlık" şiirinden bir kesitle paylaştığı kapak görseli sayesinde haberdar oldum. Şiir beni tabiri caizse alnımın orta yerinden vurmuştu. Parende dergiyi hiç okumadım ama bana kazandırdıkları bu "tanıdık" şair için kendilerine bir teşekkürü borç bilirim. Ergin Günçe'nin Türkiye Kadar Bir Çiçek isimli toplu şiirler kitabı, özellikle arayıp edindiğim ilk şiir kitaplarından biridir.

     Çalışan çoğu anne baba için yaz mevsimi çocuklarının bomboş kaldığı, katlanması zor ve mutlaka bazı aktivitelerle doldurulması gereken zamanlardır çünkü sürekli evde olan çocuk hem korkunç, hem sinir bozucu hem de takip etmesi imkansız bir canavara dönüşür. Bu durum benim için de aşağı yukarı böyleydi, bu yüzden ailem yazın benim sorumluluğumu biraz teyzemlerle, biraz babaannem ve amcamla, biraz da anneannem ve dedemle paylaşırdı. Aslan payı dedem ve anneannemdeydi çünkü onlar bütün yaz köydeydi ve küçük bir çocuğu yollamak için köydeki büyüklerin yanından daha iyi bir yer düşünülemezdi. Çocukluğumun yazları, dedem, anneannem, köy, tarla, traktör, tavuk, kavun ve karpuzla geçti. Biraz büyüdüğümde elime çapa tutuşturdular, sonraları bağa motor kurmaya, bağ bozmaya gönderdiler. Ben yaz tatillerinden de, köyden de nefret ettim; diğer çocuklarla oynamanın bile nahoş bir tarafı vardı. Köy, zamanın tesir ettiği bir yer değildi, akan tek şey köyün biraz dışında kalan iki katlı evimizle köy meydanını ayıran küçük dereydi. Tabii bir de Sapanca vardı, girmeme izin vermedikleri için gizlice kaçıp ayaklarımı soktuğum...

     Tarlada çalışmaktan da, çocuklarla maytap patlatmaktan da pek keyif almıyordum. Bisiklete bineyim desem, beş kilometrelik köyü iki saatte tastamam bitiriyor, sonra geri dönüyor, sonra yeniden tarlaya çıkıyordum. Çocuklar için bisiklet bir spor, doğada olmak bir nimet değildir. Çocuklar sıkılır, hem de çok sıkılır. Köy, sıkıcıydı, ben de ilk iki üç gün dışarıda olma hevesimi alıyor, sonra teyzemin çocukluk odasına geçip kitap okuyordum. Okuma alışkanlığını bitmek bilmeyen köy günlerine borçlu olduğumu söyleyebilirim.

     Çocukluğumdan ağzımda kalan tatlar içinde en belirgin olanlarından biri de, haliyle köy günleriydi zira zaman göreceli bir kavramsa çocukluğumun büyük bir kısmında köydeydim.  Köyümün, dolayısıyla çocukluğum sıkıcı, vahşi, biraz da tezek kokan hatırası Ergin Günçe'nin şiirlerinde bol bol kullandığı taşra imgeleriyle benim ruhumun çok körpe yerlerini kaşıdığından olacak, şiiriyle büyük bir bağ kurdum. Şarap, peynir, pilavzerde, tütün, oğlak, köy kahvesi gibi metaforlar, Ergin Günçe'nin 1950lerin ezberbozucu tutumuyla ikinci yeniye yaklaşan tekniği arasında kalmış üslubuna bir katman daha ekleyip onu iyiden iyiye nevi şahsına münhasır bir şair yapan metaforlar aynı zamanda. Büsbütün doğayı, taşrayı konu almış edebiyatçıların aksine köy, Ergin Günçe'nin şiirinde duygulara uzanan bir köprü işlevi görüyor. Çok sevdiğim "Günlerden Eylül, Aylardan Ergin Günçe" şiirinin "Suratı çilli günler, gölgesi uzun günler/ İşte bir bağ bozumu, işte bir çıngıl üzüm" dizeleri de, ne zaman köye gitsem kafamda döner durur. Taşra bunalımını yakalamayı başarmış bu şiir, şu dizelerle biter:

     "...sen ne dersen de yeleği köstekli Kahve
     Durup dururken Tanrımı seviyorum.

     Günlerden Eylül, aylardan Uzun Eşek
     Bir tabanca çıkarıp kendimi vuruyorum." (Günçe, 191)

     Ergin Günçe, 1938 doğumlu, Giresunlu bir şair çiçeği. Altı yaşında tütüne gitti, oğlak güttü (Günçe, Olmak Vurmak ya da Öldürmek 105). Sonra büyük adam oldu, iktisat tahsili yaptı, daha da büyük adam oldu ODTÜ'de öğretmenlik yaptı. İlk kitabı Gencölmek'i 1964'te çıkardı. Bu kitap, adının hakkını veren, buruk, ölüm temasının etrafında dolaşan bir derlemeydi (Yirmi Yuvarlak Sigara", "Özlem," "Gencölmek" ve"Bir İntihar İçin Müzik", benim Gencölmek kısmında kenarını kıvırdığım sayfaları dolduran şiirlerden bazıları). 1971'de hapse girdi. Bu, poliste kaydı olmanın çiçeğiydi (Günçe, Türkiye Kadar Bir Çiçek, 57). Şiir dünyamızda çok ayrı bir yeri olan "Türkiye Kadar Bir Çiçek" şiiriyle aynı adı taşıyan ikinci kitabının yayınlanması da, ilkiyle beraber bir toplu şiir derlemesiyle mümkün oldu.

     Günçe, 16 Ocak 1983'te bir uçak kazasında Gencöldü.


     Taşralı bir aydının çocukluk ve köy temalarıyla tütsülenmiş şiirlerinde öfkeyle toy bir heyecan, sevgiyleyse hiç budanmamış bir duygu olarak karşılaşıyoruz. Ergin Günçe, benim çocukluğumdur. Uzayan yaz günlerine dar gelen kıpır kıpır heyecanı kim tatmış, bahçeye serilmiş şiltenin üzerinde kim kavun kesmiş, kimin yanaklarını meyve sinekleri ısırmışsa onda da biraz Ergin Günçe vardır. Ergin Günçe, Türkiye kadar bir çiçektir.

"-Oğlum Ergin!
-Buyur Usta!
-Korkma sakın!
-Yok Usta!
-Bak şu yana!
-Baktım Usta!
-Yaz geliyor..." (Günçe, Bir Yaz Ölümüne Hazırlık, 103)

Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

beni bir sır gibi sakla

Merhaba / Elveda sen bu satırları okurken ben çoktan nokta koyduğum bu yazının artık bana ait olmadığını biliyor olacağım. Yani bu artık senin derdin, benim değil. Bazı şeyleri arkada bırakıp gitmek insanın eline her gün geçen bir fırsat değil, farkındasındır umarım. İçin rahat olsun, sen bu satırları okurken, ben gitmenin tadını çıkarmaktayım. Ömür yaşanmışlıklara daralmaya meyilli bir kavram. Her geçen gün bazı günleri kırpa kırpa ilerliyoruz ister istemez. Ben biz olmanın ucunu tutmaktan sıkıldım, bırakıyorum. Bıraktım. Sen de tutma ki yerle temas edelim yeniden. Kimin kimi üzdüğü, kimin kırıldığı gibi detaylardan çok önemli olanları hariç kalanını sana bırakıyorum, çok istersen ev ekonomisi yapabilirsin. Kararın ne yönde olursa olsun, şunu unutma: Ben bu satırları yazarken seni terk ediyordum, sen okurkense çoktan terk ettim. Gidiyordum, gittim. Sana kızmıyorum, seni suçlamıyorum. Yani tabi, bunu hiç hiç yapmadım diyemeyeceğim ama bir şeylerin çoktan koptu...
Devamı

cvcvcvcv

     Saat 00.07, jilet gibi bir kışın ortasında Ankara'da, yurdumda oturuyorum, yalnızım. Çevremdeki çoğu insan sanıyorum benim gibi yalnız ve bundan şikayetçi. Mevsim gereği  hava çoğunlukla karanlık olduğundan içimiz bunaltan şeylere yenik düşeceğimizi hissedip düşmemek için bir destek aradığımızdan mıdır, yoksa yalnız olmanın iyice katlanılmaz olduğu zamanlarda mıyızdır bilmiyorum ama ben hayatımın hiçbir döneminde yalnız olmaktan bu kadar daralıp isyan edildiği bir dönem hatırlamıyorum. Türkiye cinsel açlığın Afrikasıysa eğer, insanlar, en azından benim çevrem, duygusal açlığın adeta Ginesi, Angolasını deneyimliyor. Güzel, duygulu bir öpüşmeye hasret insanlarız. Sırtımızı yaslayacak şairane bir aşka muhtacız. Üstelik bir şeylere muhtaç olacak yaşı geçtik.       İki insanın bir olmasının getirdiği yükümlülükler, bir iş aşkla yapıldığı takdirde önemsenmeyecek getirileri ile beraber gönüllü olarak üstlenebilecek yegane yükümlülük olsa gerek. Zira bir...
Devamı

Çok Şükür Rabbime

Sefam olsun ohh, istediğim gibi sürtüyorum. Para bok olsa da böyle gezerdim, para yok yine geziyorum. Hiçç üzemiycem kendimi valla, bana mı kaldı lan dünyanın derdi?  Dolar artmış, işsizlik çokmuş, enflasyon anasının amına fırlamış. İsterse babasının amına fırlasın, banane ba na neeeee? Ben yolumu her türlü bulurum. Kafamıza atom bombası falan atmazlarsa da böyle yaşamaya devam yani ahahahahaha. TV izlemiyorum çünkü sarmıyo. Haber falan da bakmıyorum, gazete okuyan zaten maldır amk bu devirde. İnternette ne istesem var, müzik desen var, vidyo desen var. Oyun oynayan da var ama ben oynamıyorum, zaten kendi pcmin kartı yandı, pornoyu telefondan bakıyorum. vpn kurdum, en güzel karı üç dkya ekranımda. o pozisyon bu pozisyon, karı bulamasak da bi pozisyon takılıyoruz yani ayıktın mı? Şimdilerde millet kafelere akıyo, her yer sik sok kahveci oldu amk, dedem falan kahveye değil mokaçino içmeye gidicek yakında. Orospu ananem zaten instagramdan geri kalmadı, dedem de yara...
Devamı

önsözü atla buradan başlayalım

Yıllar sonra seni gördüm, hiç değişmemişsin. Kendi değişimime olan inancımı sarstın. Bana söylediğin şeyler sana söylediğim şeylerin elinden tutup hayatımdan çıkalı çok oldu. Ikimizden haber alamadım, sen de alamadın bekliyorduysan da. İyimser yaklaştım, pekala beklemiyordun. Bunca zaman sonra ben de bu yağmurun altında karşılıklı dikiliriz demiyordum. Ağzında ıslak sigaran, omzundaki ıslak saçlarınla karşımda bir dönemin en sevilen pop sanatçısı gibi hoş bir hatıra olarak ıslanıyorsun. Bir zamanlar benim için ıslandığını bilmek keyif verici. Seninle olmak her zaman keyif vericiydi fakat şimdi biraz tüyler ürpertici. En azından kaygı verici, biz böyle yan yanayken, hatta böyle baş başayken, bir şeyler yapmaz bir şeyler söylemezsem çok pişman olacağım gibi geliyor ki ben şu saatten sonra yaptığım hiçbir şeyden pişman olmam. Sen şu saate ait misin? Kendimi yarım fakat memnun hissediyorum, gözlerinle ne zaman buluşsam gördüğüm eksik kalmış bir şeylerin kabulünü üzerime alınıyorum büyük ...
Devamı